Dağlık bölgelerdeki köylerde elektrik kesintileri, çoğu zaman mobil iletişimin de kesilmesi anlamına geliyor. Baz istasyonları şebeke elektriği gittiğinde kısa süre dayanabilen yedek sistemlere sahip olsa da uzun kesintilerde bölge tamamen kapsama dışında kalabiliyor. Kurgusal adıyla Telvera Altyapı Hizmetleri, bu soruna yönelik bir pilot proje başlattı.
Proje kapsamında Karadeniz'in iç kesimlerindeki 25 baz istasyonu, güneş panelleri ve lityum demir fosfat bataryalardan oluşan hibrit bir enerji sistemiyle donatılıyor. Sistem, gündüz panellerden elde edilen enerjiyi bataryalarda depolayarak şebeke kesildiğinde istasyonun saatlerce çalışmaya devam etmesini sağlıyor.
Uzaktan izleme ile bakım
Şirketin teknik direktörü Serkan Aydın, her istasyonun enerji durumunun merkezden anlık olarak izlendiğini anlatıyor. Aydın'a göre batarya seviyesi kritik noktaya yaklaştığında sistem otomatik olarak düşük güç moduna geçiyor ve yalnızca temel ses ve acil durum hizmetlerini sürdürüyor.
Kış aylarında yollar kapandığında bir istasyona teknisyen göndermek bazen günler alıyor. Uzaktan izleme sayesinde sorunu çoğu zaman oraya gitmeden çözebiliyoruz.
Telekomünikasyon uzmanı Aslı Korkut, kırsal bölgelerde kesintisiz bağlantının yalnızca bir konfor meselesi olmadığını, acil durumlarda hayati önem taşıdığını vurguluyor. Korkut'a göre bu tür hibrit sistemler, aynı zamanda dizel jeneratör kullanımını azaltarak işletme maliyetlerini de düşürebilir.
Pilot bölgenin seçilmesinde coğrafi koşullar belirleyici oldu. Karadeniz'in iç kesimlerindeki dağ köyleri, sarp arazi ve yoğun kar yağışı nedeniyle hem elektrik hem de ulaşım açısından en zorlu bölgeler arasında yer alıyor. Aynı zamanda yayla mevsiminde nüfusun arttığı bu bölgelerde, yaz aylarında iletişim talebi de belirgin şekilde yükseliyor.
Bölgede yaşayan ve arıcılık yapan Ramazan Uzun, uzun elektrik kesintilerinde telefonun da çekmemesinin özellikle yaşlılar için ciddi bir endişe kaynağı olduğunu söylüyor. Uzun'a göre geçen kış bir hafta süren kesintide köyle iletişim neredeyse tamamen koptu. Yeni sistemin bu tür durumlarda en azından acil aramaların yapılabilmesini sağlaması bekleniyor.
Pilot kapsam: 25 baz istasyonu
Enerji kaynağı: güneş paneli ve batarya, şebeke destekli
Kritik durumda: düşük güç modu, temel ve acil hizmetler öncelikli
Projenin ilk kış sezonunda, istasyonların toplam kesinti süreleri ve bataryaların soğuk havadaki performansı ölçülecek. Kar örtüsünün panelleri kapattığı günlerde sistemin ne kadar dayanabileceği, en çok merak edilen sorular arasında yer alıyor.
Sonuçların olumlu olması durumunda şirket, modeli Doğu Anadolu'daki yüksek rakımlı istasyonlara da yaymayı planlıyor. Şirket, pilot projeden elde edilecek verilerin bölgedeki diğer altyapı işletmecileriyle de paylaşılabileceğini ve kırsal bağlantı için ortak standartların oluşturulmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.